3 DAKİKADA
KRİPTO PARA

Merhaba,

2021 yılı, bir çok sektör için olduğu gibi dijital varlıklar dünyası için de benzeri görülmemiş bir sene olacak. Son 1 aydır yakın çevremdeki dostlarımın sıkça sorduğu soruları düşününce, bu sektöre ilgi gösteren herkesle paylaşmak üzere, kolayca okunacağını umut ettiğim, iki bölümden oluşan bir yazı kaleme aldım.

İlk bölümünü, yeni başlayanlar için hızlandırılmış bir kurs olarak, İkinci bölümünü ise, mevcut ve potansiyel yatırımcılar için yakın geleceğe dair kişisel bir öngörü olarak değerlendirmenizi tavsiye ederim. Keyifli okumalar diliyorum.

KRİPTO PARA TERİMİNDEN NE ANLAMALIYIZ?

Kripto para’ları ve blockchain teknolojileri üzerinde kurgulanacak uygulamaları, finans sisteminin dijitalleşmesi sırasında kullanılacak temel teknolojilerden / araçlardan biri olarak görebilirsiniz. Kripto paralar, şifrelenmiş, dijital bilgi olarak varolan bir tür para biçimidir.

Bir kripto para birimi, bir kayıt tutma yöntemi olarak çalışmak üzere tasarlanmış dijital formda bir simge, takas işlemlerinde kullanılabilen, sanal para birimi. Kimilerine göre ise geleceğin para birimidir.

KRİPTO PARALAR NASIL ÇALIŞIR?

Peki kripto paraların çalışma prensibi nasıl işliyor? Bunu netleştirmek için öncelikle “kripto/kriptoloji” kavramlarını bilmek gerekir.

Kriptoloji, bir tür özel şifreleme bilimidir. Yani verilerin (yazı, rakam veya herhangi bir mesajın) özel bir sistem sayesinde şifrelenmesi, güvenli bir ortam aracılığıyla alıcıya gönderilmesi ve bu şifreleme sisteminin çözülerek verilerin ortaya çıkması.

Herhangi bir bankadan bağımsız olarak çalışan bir kripto para birimi gelişmiş bir matematik kullanır. Ağındaki işlemleri güvence altına almak için ise doğrulama ile kriptografik algoritmaları kullanır. Bitcoin sistemi ile açıklayacak olursak; blockchain teknolojisi üzerinde çalışan, merkezi olmayan, gücünü kullanıcılardan alan bir ödeme yöntemidir. Sistemin ödemeleri yaparken yani paranın transferi sırasında hiçbir aracıya ihtiyaç duymadan işlemi gerçekleştiriyor olması, yani Merkez Bankası ve benzeri bir aracı kurumun onayına gerek duymadan transferin gerçekleşebilecek olması Bitcoin’in en önemli özelliğidir.

MERKEZİYETSİZLİK TERİMİ NE ANLAM İFADE EDER?

İlk kez 2009 yılında piyasaya sürülen Bitcoin’i, merkezi olmayan ilk ve en popüler kripto para birimi olarak gösterebiliriz. Merkez Bankaları tarafından çıkarılan yerel para birimlerinden farklı olarak; kripto paralar, merkezi bir finansal kuruma ya da yöneticiye bağlı olmaksızın var olması sebebiyle merkeziyetsiz olarak adlandırılır.

Merkezi Bankacılık ve ekonomik sistemlerde, para basma işlemini Merkez Bankaları kontrol eder. Oysa merkezi olmayan bu para birimini şirketler veya devletler değil, teknik bir sistem üretir ve yönetir.

GÜVENLİ Mİ?

Örnek olarak Bitcoin’i ele alalım; Bitcoin özellikleri ile altına benzetebiliriz. Çünkü altın üretiminin bir maliyeti mevcut ve toplam üretim sınırlı. Buna ek olarak Bitcoin kripto tarafında “Dijital Altın” olarak nitelendiriliyor. Nasıl ki altının fiyat hareketliliğinde bir garanti yok ve yine de yatırımcılar uzun vadede altına güveniyor ise Bitcoin’e de güvenen bir çok yatırımcı var. Bitcoin, ilk çıktığından bu yana düşüşler de yaşadı tabi ki. Aynı altın gibi. Buna rağmen altında olduğu gibi yatırımcısı bulunan çok özel bir varlık niteliği taşıyor.

İşlemsel olarak ise merkezsizleştirilmiş bir ağda -Bitcoin gibi- işlemin gerçekleşebilmesi için sistemin onay vermesi gerekiyor. Bu işlemler blockchain aracılığıyla yapılıyor. Bitcoin’in üzerinde yürüdüğü teknoloji, Blockchain, esasında bir veritabanı. Veritabanı birbirine zincirlenmiş bilgi blokları. Blockchain’e herhangi bir veri yazıldığında değiştirilmesi veya silinmesi imkansız. Blokchain verileri, herhangi bir merkezi otoriteye güvenmek zorunda kalmadan (trustless) güvenle saklamayı amaçlıyor ki işte sorumuzun cevabını bu işleyiş vermiş oluyor.

KRİPTO PARA NASIL ÜRETİLİYOR?

Kripto paraların üretimi de kendileri gibi dağıtık (merkezsizleştirilmiş) bir sistem üzerinden gerçekleştirilir. Üretim işlemi madencilik yoluyla kullanıcı temelli yapılır. Bu, fiziksel bir madencilik olmasa dahi, matematik problemleri çözmeye dayalı işlemleri ifade eder. Kripto para birimlerinin üretim sınırı vardır. Dolayısıyla üretilen kripto para miktarı arttıkça kripto para üretmek için çözülmesi gereken işlemler de farklılaşmaktadır. Madencilik, işlem yapan işlemci gücü oranında zorlaşan bir algoritmaya sahiptir. Zorluk seviyesi her blokta değişebilmektedir.

YAZIYI PAYLAŞ

Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Share on print
Share on email